Bovenstaande foto, gewaardeerde lezers, toont de garage van Bosco. Rechts naast de driewieler zijn op de bruine gevel nog juist de witte letters ‘GE’ zichtbaar. Die letters komen echter niet van het woord ‘GARAGE’ maar van ‘OIL CHANGE’. En ja, nu wilt u het natuurlijk weten óók: wat is dan wel het volledige opschrift dat achter het dekzeil (daarover verderop meer) van de trike schuilgaat?
Welnu, hier is het:

Dat de term ‘olie verversen’ zowel in het Engels als in het Frans staat aangeprezen, kan uitgekiende marketing strategie zijn – maar wat is ‘PANGAGE’? Wellicht een vergaande verbastering van ‘dépannage’?* Dat zou de samenhang met ‘DIAGNOSTIC’ verklaren, maar ik heb het Bosco nog niet durven vragen. Hij heeft het immers al moeilijk genoeg: zijn bedrijf moet in het levensonderhoud van zes kinderen voorzien, waaronder de drie aangenomen weesdochters Grace, Anna en Florence uit Deel 7b.

Bovendien is B. tot zijn (en ook mijn) spijt niet zelf de uitbater van het pompstation waar zojuist een klant is binnengereden.** Met het voorschot op de ritprijs, dat hij van de timmerman in de laadbak – het geblokte overhemd verraadt zijn comfortabele zitpositie op de achterrand van de ‘hard body’ – wil de gehelmde bestuurder een paar liter tweetakt tanken, doch de pompbediende voelt geen neiging om zijn overpeinzingen voor een dergelijk armoedige transactie te onderbreken.
Ik weet dat niet zeker natuurlijk, maar vermoed toch dat een Mzungu in een 4WD met lege dieseltank een ándere behandeling ten deel zou zijn gevallen.

Maar weest u gerust: ik verwijlde lang genoeg om te zien dat na uitwisseling van enkele beleefdheden het brandstofreservoir van de driewieler alsnog werd bijgevuld, zodat de gebundelde hardhouten latten inmiddels wel op hun bestemming aangekomen zullen zijn.

Ja, u heeft gelijk: nu dat dekzeil nog. Vermoedelijk onderschat ik uw scherpzinnige observatievermogen (dat geblokte overhemd had u immers ook al meteen gezien) en heeft u allang een duidelijk beeld bij de herkomst van dat zeil.

Ten overvloede: wanneer u de verbleekte sterrenpracht van ontstoken vuurwerk met de belettering ‘HAPPY N…’ en ‘Umwaka M…’ in ogenschouw neemt én als ik u bovendien vertel dat men elkaar in Rwanda op één januari ‘Umwaka Mushya Muhire’ wenst, dan begrijpt u dat hier geen sprake is van een huif met wervende firmanaam maar van een prachtig staaltje vooruitstrevende circulaire economie.

* Na wat speuren stuitte ik op het Franse woord voor de uiterlijke verzorging of het roskammen van paarden: ‘pansage’ – het stond niet in mijn vocabulaire moet ik u bekennen. Hoewel vooral een hippische term, lijkt me die toch een waarschijnlijker “vertaling” voor het gevelopschrift ‘PANGAGE’ dan ‘dépannage’.

En nu we toch bezig zijn: dit is het servicekaartje dat Bosco naast het stuur van mijn auto heeft gehangen. Gelukkig is alles OK, maar waar zit de vuldop of peilstok voor ‘Deef oil’?

** Het midden- en kleinbedrijf in Rwanda is één groot kaartenhuis van onderaannemers, charlatans, chronisch kapitaalgebrek en – dus – obscure geldschieters.

Een klein voorbeeld: laatst verloor tuinman JB tweemaal achtereen – inmiddels ben ik in staat dat hier waardevrij te vertellen – de sleutels van Umucyo Estate zodat er een slot van een gesloten deur vervangen moest worden. Nadat ik nog juist op tijd kon verhinderen dat de eerst gerekruteerde ‘technician’ met een hamer het hele kozijn aan barrels sloeg (waarna hij vervolgens uiterst verontwaardigd zonder honorarium vertrok), kwam er een tweede met meer inzicht van zaken. Slotenspecialist G. bleek een buitengewoon sympathieke, enigszins zorgelijke man (daar was ook wel reden voor: zijn vrouw was ernstig ziek, zij overleed niet lang nadat we de deur weer konden gebruiken). G. had wel acht kinderen, maar geen boormachine. Die moest hij eerst voor RWF 2.000 gaan huren – en daar komen dan de kosten voor de moto-ritjes naar, van en naar het boormachineverhuurbedrijf natuurlijk nog bovenop. Maar goed, eenmaal gewapend met het juiste gereedschap klaarde G. het klusje vlot en vakkundig.
U begrijpt: zíjn honorarium heb ik naar boven afgerond.